Toezichthouder door het stof na afwijzen oproep GTST-icoon Wilbert Gieske over valse overlijdensberichten: ‘We nemen dit serieus’
Voormalig GTST-acteur Wilbert Gieske kon vrijwel nergens terecht met zijn klacht dat er online meerdere valse overlijdensberichten van hem circuleren die massaal lezers trekken. Niet bij de platformen, niet bij de politie, en ook de toezichthouder nam zijn melding niet in behandeling, blijkt uit een mail die de acteur met het AD deelt. De organisatie trekt het boetekleed aan.
De 79-jarige Wilbert Gieske, die van 1990 tot 2008 onafgebroken de rol van Robert speelde in Goede tijden slechte tijden, was bijna een jaar lang ‘plotseling overleden’, volgens Facebook en zoekmachine Google, zo blijkt uit onderzoek van het AD.
De verspreiders van het nepnieuws zijn cybercriminelen en komen uit Vietnam. Wanhopig probeerde Gieske de berichten offline te krijgen, via de platformen, maar ook via andere instanties.
‘Familie in rep en roer’
In augustus vorig jaar stuurde de acteur een noodkreet naar Autoriteit Consument en Markt (ACM), de toezichthouder die zich sterk maakt voor goed werkende markten voor mensen en bedrijven. ‘Artikel in omloop dat ik overleden zou zijn’, mailde de acteur. En dat zou al voor ‘de tweede keer’ zijn gebeurd. ‘Familie en vrienden in rep en roer’, waarschuwt de acteur in de mail
Het antwoord dat Gieske kreeg, was voor hem teleurstellend. De ACM vindt het ‘heel vervelend’, maar kan niet ingrijpen. De klacht valt ‘buiten het werkgebied’ en daarom kunnen ze de melding ‘niet aannemen’.
‘Duidelijker kunnen zijn’
In theorie klopt dit, maar de waakhond fungeert wel als belangrijke schakel naar Europa en kan op die manier makkelijk meldingen doorspelen aan de juiste Europese instanties.
Dat is hier niet gebeurd. „We erkennen dat we in deze kwestie duidelijker hadden kunnen zijn over de rol van de DSA (Europese wetgeving, red.) en de ACM, en dat we meer uitgebreide uitleg hadden kunnen geven bij de aangereikte handelingsopties”, laat een woordvoerder weten.
Beterschap
De toezichthouder realiseert zich hoeveel impact de stortvloed aan macabere overlijdensberichten op BN’ers heeft. „Dus dat vraagt ook om de juiste aandacht voor de positie en het perspectief van degene die geraakt wordt”, erkent de woordvoerder.
De ACM neemt het signaal van Gieske ‘serieus’ en zegt na te gaan hoe ze ‘dit soort situaties’ zorgvuldiger kunnen communiceren en slachtoffers beter de weg kunnen wijzen. „Omdat dit raakt aan meerdere wet- en regelgeving, zullen we hier ook andere toezichthouders en overheidsorganisaties bij betrekken.”
‘Beetje vaag’
Gieske zelf reageert met gemengde gevoelens. Hij noemt het ‘een stap in de goede richting’, maar is niet direct onder de indruk. „Het is wat vaag geformuleerd”, vindt de acteur. „Eigenlijk zeggen ze dat ze beter gaan doorsturen. Terwijl het gaat om berichten die nu pijn doen.”
Dat de toezichthouder belooft het in de toekomst beter te doen, daar koopt hij nu weinig voor. „Wanneer je een half jaar later zegt dat je voortaan beter je best gaat doen, dan hebben eventuele slachtoffers daar weinig aan. Met alle begrip voor de complexe materie.”
Politiebrief
De erkenning van de ACM is niet het enige nieuws op de deurmat van Gieske. Vlak na publicatie van het AD-onderzoek ontving hij ook post van de politie. Vorig jaar deed hij aangifte, maar al snel werd duidelijk dat het onderzoek muurvast zat. De brief van donderdag bevestigt nu officieel dat de zaak is geseponeerd.
De Facebook-berichten met sensatiekoppen als ‘Tot ziens, Wilbert Gieske’ met een datum van zijn overlijden, zijn besproken met de officier van justitie. Die ziet alleen geen heil in strafrechtelijke vervolging. ‘Dit gezien de bewijsvoering als niet kansrijk wordt ingeschat bij vervolging’, valt te lezen in de brief. ‘We hebben op dit moment te weinig aanwijzingen of informatie om het onderzoek voort te zetten.’
Het Openbaar Ministerie noemt de vele onzinberichten over BN’ers in elk geval ‘heel kwalijk’. „Het gaat om een vorm van desinformatie die zeer kwalijk is, zeker als je kijkt naar de gevolgen die het kan hebben voor betrokken personen”, meldt een woordvoerder. „Daarom is het goed dat er aandacht is voor dit onderwerp.”
